محمد سالاری:

فرایند بررسی نمای ساختمان ها باید مبتنی بر گفت و گو باشد


نشست «نمای ساختمان، زیبایی با سلیقۀ مردم با مدیران؟» با هدف نقد رویکرد مدیریت شهری در لایحۀ نمای ساختمان‌های ایران با سخنرانی محمد سالاری رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران، عبدالرضا گلپایگانی معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران و سیدامیر منصوری، عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گالری نظرگاه برگزار شد.

رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران نیز در این نشست در پاسخ به اینکه آیا مدیریت شهری باید در حوزۀ سامان‌دهی نمای ساختمان‌ها و سیما و منظر شهر، ورود کند یا خیر؟ گفت: بله شهرداری تهران با توجه به راهبرد تعیین‌شده در اسناد بالادستی و مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری باید به سامان‌دهی سیما و منظر شهری ورود کند، ما نیز در شورای چهارم از سال 93 با توجه به دغدغۀ حرفه‌مندان و ذی‌نفعان از طریق ایجاد کمیته‌های نما به این موضوع ورود کردیم تا مسالۀ نمای ساختمان نیز در فرایند صدور پروانه در اولویت قرار گیرد‌.

محمد سالاری ادامه داد: از آنجا که طراحی نما حاصل خلاقیت‌های معمارانه و یک موضوع محتوایی است و خیلی نمی‌توان برای آن ضابطه تعریف کرد، بنابراین سه نوع حکم شامل بایدها، نبایدها و توصیه‌ها برای آن تهیه شد تا در کمیته‌های نما ملاک عمل قرار گیرد. البته باید انتقاد کرد که متأسفانه دانشگاه‌ها و پژوهشکده‌ها در این حوزه، تولید دانش قابل‌دفاعی نداشته‌اند تا ما از مبانی نظری تولید‌شده توسط آن‌ها، در عمل و به عنوان یک سند مبنا استفاده کنیم.

وی تصریح کرد: من معتقدم که پس از دوران گذار و فرهنگ‌سازی عمومی و رسیدن به باورهای مشترک میان جامعۀ شهری و جامعۀ حرفه‌ای، کمیته‌های نما باید حذف شوند، چراکه در آنجا بر اساس سلایق شخصی تصمیم‌گیری می‌شود نه تضارب آرا و با اتکا بر اصول و چارچوب مرتبط. اما از این نظر که در گذشته نمای ساختمان‌ها بدون ضابطه و از طریق کپی‌کاری ایجاد می‌شد، وجود این کمیته‌ها ضرورت دارد.

رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران با بیان اینکه تعیین ضوابط برای نمای ساختمان‌ها به این مفهوم نیست که شهرداری نظر خود را به مالک و طراح تحمیل کند گفت: نمای ساختمان‌ها باید براساس نظرات نمایندگان حرفه‌مندان و متخصصان و مدیران مربوطه بررسی شود تا واجد کیفیت‌های بصری و هویتی باشد. کمیته‌های نما باید محلی برای گفت‌و‌گو باشند تا مالک اقناع شود نه اینکه الزام شود. حتی قبل از ارائۀ پروانه به مالکان نیز باید اتاق‌های گفت‌و‌گو وجود داشته باشد تا ادبیات مشترک میان مسئولان و مالک شکل بگیرد.

سالاری افزود: نمای ساختمان‌ها، حقوق عمومی شهر محسوب می‌شود و نه حقوق شخصی و از آنجا که سیما و منظر شهر هویت یک شهر را می‌سازد اگر مدیریت شهری به این حوزه ورود نکند در تاریخ مؤاخذه خواهد شد‌.

سالاری در ادامه با بیان اینکه معاونت شهرسازی و معماری سال‌ها از مأموریت اصلی خود دور شده بود و خود عامل اصلی انحراف از قوانین و مقررات شهرسازی و معماری شده بود گفت: در این فضا ما در شورای چهارم، شهرداری را برای تشکیل شورای ارتقای کیفی مجاب کردیم و سپس کمیته‌های نما شکل گرفت. درست است که خروجی کمیته‌های نما با نقطۀ مطلوب فاصلۀ زیادی دارد اما در این کمیته‌ها هیچ اجباری برای ایجاد نماهای یک شکل با فرم و مصالح یکسان وجود ندارد.

وی افزود: با یک نسخه نمی‌توان برای تمام شهر تهران ضابطه تعیین کرد، قطعاً ضوابط تعیین‌شده برای نماهای مناطق مرکزی شهر مانند منطقۀ 12 با ضوابط تعیین‌شده برای منطقۀ شمیران فرق می‌کند و باید در سطح حرفه‌مندان دغدغه ایجاد شود که بیایند نظر دهند. اما تا اکنون چیزی که مورد اجماع همه باشد وجود نداشته است.