*محمد سالاری

پرسمان همگانی محلی، گامی به سوی تحقق دموکراسی


نقش بی بدیل مردم در پیروزی انقلاب اسلامی ایران به طور خاص و تا حد زیادی در تداوم نظام جمهوری اسلامی که منبعث از جایگاه مردم در قانون اساسی است، عامل اصلی ثبات، امنیت و پیشرفت نسبی در کشور به شمار می رود.

بدون شک بخش عمده ای از مشکلات و چالش های پیش روی کشور در نتیجه غفلت از نهادینه کردن واقعی نقش مردم در تصمیم سازی ها و نظارت بر تصمیم گیری های سطوح مختلف مدیریتی بوده است و به یقین، مشارکت دهی بیشتر مردم در اداره کشور در سطح ملی و بویژه محلی می تواند تصمیمی مهم در رهایی کشور از تنگناهای پیش رو و ملجا و مرجعی قابل اعتماد در این خصوص باشد.

در همین زمینه تهیه پیش نویس لایحه پرسمان همگانی محلی توسط معاونت حقوقی رئیس جمهوری که در هفته های اخیر مطرح شده است، در صورت تحقق می تواند به عنوان گامی مهم در افزایش میزان مشارکت مردم در تصمیم سازی ها تلقی و موجب تسری نظرات آحاد جامعه در اجرای برنامه ها و طرح هایی شود که تاثیر مستقیمی بر بهبود شرایط زندگی مردم در شهر و روستا و سکونتگاه هایشان دارد.

پس از تشکیل شوراهای اسلامی به عنوان پارلمان های محلی و نمادی از پذیرش حق حاکمیت و اراده شهروندان در اداره شهرها و روستاهای کشور، برگزاری رفراندوم محلی اقدام هوشمندانه دیگری به منظور پیگیری مطالبات و تحقق خواست و نظر مردم در مسیر پیشرفت و توسعه محل سکونت و بهره مندی از خردجمعی در برون رفت از مشکلات منطقه ای و مسئولیت پذیری بیشتر هموطنان در بهبود کیفیت زندگی خویش محسوب می شود.

نکته قابل تامل در این خصوص که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد دور نگاه داشتن این لایحه مترقی از مجادله های سیاسی و نگاه های صفر و صدی مبتنی بر منافع جناحی است که هر طرح و پیشنهادی را بخصوص در سال های اخیر به سمت و سوی تقابل های سیاسی منحرف کرده است.

این امر تنها با بررسی همه جوانب با محوریت تامین منافع ملی و اطلاع رسانی دقیق در آگاهی بخشی عمومی بر پایه باورپذیر کردن تاثیر مشارکت اجتماعی و بهره مندی بهتر از ظرفیت های بومی محقق می شود.

نکته مهم دیگری که در صورت اجرای صحیح پرسمان همگانی محلی می تواند مورد توجه قرار گیرد تابوشکنی و تمرینی برای برگزاری رفراندوم به عنوان یکی از اصول قانون اساسی است که متاسفانه برای برخی از سیاسیون به خط قرمزی هراس انگیز تبدیل شده تا جایی که یک اشاره رئیس جمهوری در سال گذشته در خصوص برگزاری همه پرسی با موجی از هجمه های شدیدی که نشات گرفته از نیت خوانی ها و خودحق پنداری ها بود، مواجه شد.

حال آنکه رفراندوم در صورت وجود شرایط برگزاری، یکی از راهکارهایی است که در قانون اساسی همه ملزم به تمکین به آن هستند؛ پیش بینی شده و همچون دیگر اصول قابل اجرا و بی شک فرصتی برای عبور از بحران ها در تحکیم نظام و نه به ظن مخالفانی که از رجوع به آرای مردمی وحشت دارند، تهدیدی برای تقابل با حکومت است.

به هر ترتیب، در آستانه چهل سالگی انقلاب اسلامی، باور به نقش مردم در اداره کشور و حرکت در مسیر پررنگ شدن حضور آحاد جامعه در ارکان تصمیم گیری چه در سطح برگزاری پرسمان های محلی و چه استفاده از ظرفیت قانون اساسی کشور برای برون رفت از بن بست ها با استفاده از رفراندوم های سراسری، به نوعی نشانه ای از بلوغ و تکامل انقلاب در اعتماد به مردم و طرد اندیشه خطرناکی است که رای مردم را فرمایشی دانسته و برخلاف فلسفه شکل گیری انقلاب اسلامی کشور و نیز بر خلاف جریان خروشان مطالبات مردمی سعی در تضعیف جمهوریت نظام اسلامی دارد.