* محمد سالاری

مترو پیش از حفاری امکان فرونشست زمین را ارزیابی کند


مسئله فرونشست در تهران دارای ابعاد مختلفی است و از جنبه های مختلف باید به این موضوع نگریست و مورد آسیب شناسی قرار داد. شهر تهران و اکثر کلان شهرهای کشور از گذشته های دور بدون داشتن زیرساخت های اساسی مانند کانال های تاسیسات شهری، شبکه فاضلاب، شبکه های برق و گاز و تلفن به‌صورت منظم و یکپارچه شکل گرفته‌اند.

نبود شبکه فاضلاب باعث شده مجموعه ساخت و سازهای شهری اقدام به حفرچاه به طور مستقل کنند. از سوی دیگر کشور ما یک کشور خشک است و کمبود آب و بهره برداری زیاد از منابع آب زیرزمینی باعث شده که فرونشست را نه تنها در سطح محدوده طرح تفصیلی تهران بلکه در خارج از تهران و دشت‌های اطراف تهران هم می‌بینیم و مطالعات زمین شناسی هم این را نشان می‌دهد. چند ماه پیش سازمان زمین‌شناسی گزارشی در صحن شورا ارائه داد که مجموعه این اتفاقات باعث شده که در لایه های زیرین خاک در شهر تهران و بسیاری از کلانشهرها به علت فرونشست آب مغارهایی داشته باشیم، این مسئله منجر به فرونشست‌های مکرری شده است که این روزها شاهد آن هستیم. البته ایجاد عملیات عمرانی زیرزمینی در شهر تهران به‌ویژه ایجاد خطوط مترو و حفاری آنها نیز تاثیرزیادی در این مسئله داشته است.

به عبارتی خاک تهران این پتانسیل را داشته و انتقال خطوط مترو مزید برعلت شده تا این اتفاقات زودتر بیفتد. این فرونشست‌ها درکنار گسل‌های فراوان زلزله و بافت فرسوده گسترده از جمله تهدیداتی است که منجر می‌شود به این نتیجه برسیم شهر تهران شهر ایمنی نیست و هر لحظه امکان بروز یک سری حوادث است و شهروندان تهرانی با تکرار این فرونشست ها دچار یک استرس و بی‌اعتمادی نسبت به ایمنی شهر می‌شوند . لذا لازم است همه سازمان ها و نهادهای خدمات رسان در شهر تهران بیایند نسبت به تشکیل کمیته‌ای برای ایجاد مدیریت یکپارچه رسمی اقدام کنند. در درجه اول ما می‌بایستی نسبت به ایجاد کانال‌های تاسیسات شهری اقدام کنیم.

نهایتا ضمن شناسایی تمامی آسیب‌هایی که هر لحظه ممکن است در شهر تهران پیش بیاید نسبت به انجام عملیات مشترک اقدام کنند. ما هم در شورای شهر، شهرداری تهران را مکلف کردیم که بلافاصله می‌بایستی نسبت به شناسایی تمامی نقاطی که در سطح شهرتهران امکان فرونشست هست با استفاده از تکنولوژی ها و فناوری های نوین اقدام کند و البته تاکید ما هم بر مدیران حوزه های عمرانی خصوصا مترو در حفاری تونل‌های شهری است که به عنوان یکی از مهمترین پیوست های مطالعاتی ابتدا بیایند نقاطی را که در مسیر خطوط مترو و مناطق پیرامون ان ظرفیت و پتانسیل فرونشست دارند شناسایی کنند و پیشاپیش از بروز چنین اتفاقاتی جلوگیری کنند. واقعیت این است ما در شهر تهران در حوزه زیرساخت‌های شهری به‌ویژه کانال‌های تاسیسات شهری مشکل اساسی و بنیادی داریم و در این زمینه کاری انجام ندادیم. در صورتی که کانال‌های تاسیسات شهری در کشورهای توسعه یافته محل‌هایی هستند که در زمان بروز حوادث باعث حفظ امینی شهر و احساس امنیت شهروندان می‌شوند.