تاملی بر نقش و کارکرد احزاب در آستانه انتخابات


محمد سالاری

 

در آستانه دهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی و پنجمین دوره خبرگان رهبری، تکاپوی احزاب برای شناسایی نامزدهای همسو جهت معرفی در لیست های انتخاباتی یا تعامل برای ائتلاف افزایش یافته است.

 

بی شک نقش احزاب در توسعه سیاسی را نمی توان نادیده گرفت. با شروع بکار خانه احزاب ، یکی از موانع بزرگ بر سر راه فعالیت تشکلهای سیاسی برداشته شد و احزاب هر کدام با نگرش های مختلف با تفاهم بر سر ادامه فعالیت قانونمند، مسیر جدیدی را برای ادامه کار ترسیم کردند.

 

احزاب و گروه های سیاسی در انتخابات باید برای بدست آوردن سهمی بیشتر در اداره کشور ، افراد شایسته تری را معرفی کنند . هر قدر که کشور به سمت افزایش فعالیت احزاب حرکت کند طبعا شور سیاسی بیشتری نیز ایجاد خواهد شد

 

در حال حاضر 250 مجموعه حزب و گروه سیاسی دارای مجوز در کشور فعال هستند که تحرک انتخاباتی آنها می تواند نقش موثری در ایجاد نشاط سیاسی داشته باشد. تحقق این امر نیازمند رعایت الزامات دو جانبه میان احزاب و نهاد های مسئول است

 

از جمله حقوق شناخته شده احزاب و تشکل ها این است که فعالیت گروه های شناسنامه دار درچارچوب قانون بدون هیچ مانعی تداوم داشته باشد و وزارت کشور امنیت جلسات آنها را تامین کند. بر هم زدن اجتماعات از سوی برخی افراد تحت هیچ عنوان پذیرفته شده نیست و شوراهای تامین استان ها باید امنیت نشست های سیاسی را برقرار کند و در صورت لزوم مقابل هرگونه اخلالگری بیاستند.

 

احزاب سياسي با كاركردهاي متعدد، از جمله گسترش مشاركت سياسي، مشروعيت، يكپارچگي ملي، مديريت منازعات و جامعه‏پذيري سياسي، مي‏توانند تأثير بسزايي در زندگي عمومي و سياسي جامعه برجاي بگذارند و با كمك به گسترش آگاهي سياسي مردم، شهروندان را به زندگي انتقادي، همبستگي و فعاليت جمعي سوق داده و با تأثيرگذاري بر شكل‏دهي و تبيين منافع ملی یا مصالح کشور، ضريب امنيت ملي را افزايش دهند.

 

براي كشور ما در اين برهه تاريخي، وجود احزاب قدرتمند يكي از حياتي‏ترين امور است و لازمه توسعه سياسي و حفظ امنيت ملي به شمار مي‏رود . وجود احزاب، بستری برای پیشرفت و تعالی کشور و نقد و نظارت بر برنامه ها است. با توجه به مقطع حساس فعلی و رسیدن به توافق هسته ای و گشوده شدن باب تعامل بیشتر با جهان ، انتظار می رود که با مشارکت حداکثری مردم در انتخابات اسفند ماه ، بلوغ سیاسی مردم بار دیگر به منصه ظهور برسد. از یاد نبریم که در در جوامع پیشرفته ، احزاب سياسي ، چنان نيروي مهمي را تشكيل مي‏دهند كه الگوي ويژه نوسازي هر كشور را تعيين مي‏كنند. در ایران با وجود اینکه احزاب قدمتی صد ساله دارند اما هنوز نتوانسته اند نقش موثر خود در توسعه سیاسی و اجتماعی کشور را ایفا کنند.

 

کم کاری بیشتر احزاب و موسمی شدن فعالیت آنها ناشی از همین توسعه نیافتگی است. با وجودی که دهها حزب، تشکل ، جمعیت و جبهه در کشور به ثبت رسیده اما این گوناگونی در کمیت نتوانسته بر کیفیت فعالیت احزاب بیفزاید. تشکیل خانه احزاب می تواند زمینه مناسبی برای افزایش کیفیت و تعامل دو سویه سیاسی تشکل ها باشد. در این راستا احزاب می توانند ابتدا با قواعد بازی سیاسی آشنا شوند و با درکی بهتر به سمت ائتلاف و یکی شدن به پیش بروند.

 

تغییر فضای سیاسی کشور به سمت انتخابات در چارچوب قوانین و مقررات یکی از مهمترین وظایف احزاب و تشکل هاست. اگر حزب کارکرد واقعی و اصیل خود را داشته باشد، احتمال وقوع فساد های سیاسی ، زد و بند ها و سایر رفتارهای مغایر با قانون کاهش می یابد.

 

بعد پیروزی انقلاب تا به امروز به‌طور متوسط هر سال یک انتخابات در ایران برگزار شده و می توان گفت که از حیث مردم سالاری دینی، ایران جزو مترقی‌ترین کشورهای دنیا است . بی شک احزاب نقش مهمی در ترغیب مردم به حضور پرشور پای صندوق‌های رأی رابه‌عهده دارند . حضور گسترده و باشکوه مردم در انتخابات از اهداف برگزارکنندگان و مجریان انتخابات است..

 

 

 

نکته مهم این که بازیگران حزبی در کشور باید درک ورود به موقع به عرصه فعالیت را داشته باشند و با بهره گیری از عقلانیت، فضای سیاسی کشور را به سمت شور و حال انتخاباتی ببرند و بعد از پایان انتخابات و به عبارتی در فضاهای غیر انتخاباتی، نقد سازنده ، رصد امور، ارزیابی وعده ها و کادر سازی موثر اعضا را در دستور کار خود قرار دهند .