باید ها و نبایدهای تبلیغات انتخاباتی


 

با آغاز تبلیغات داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی، فضای کشور کاملا انتخاباتی شده است. در این میان نظام اعتقادی و ارزشی و هنجارهای حاکم بر جامعه ایرانی ایجاب می کند فضای رقابت با معیارهای دینی و انقلابی همخوانی داشته  و با دیگر جوامع متفاوت باشد.

انتخابات در نظام اسلامی دارای شرایط و آداب خاص خود است. به گونه ای كه كاندیداها و طرفداران آنان نباید از هر شیوه ای برای موفقیت و دستیابی به اهداف خود استفاده كنند، چرا كه پذیرش مسئولیتها در نظام اسلامی، قبول رسالتی الهی و ملی برای تحقق آرمانها و خدمت به مردم است. بنابراین، چارچوبها و ضوابط دینی، اخلاقی اجتماعی و فرهنگی باید مورد توجه قرار گیرد و به هیچ عنوان نباید شخصیت حیثیت و آبروی افراد دستخوش تمایلات و خواسته ها و اغراض دنیایی دیگر رقبا قرار گیرد. شناخت آسیب های تبلیغات انتخاباتی می تواند دورنمای روشنی از اهداف و برنامه های کلان در حوزه تبلیغات سالم را ترسیم کند. بی شک، زیبنده نظام اسلامی نیست كه كاندیداها و طرفداران آنان در تبلیغات انتخاباتی از روش و شیوه كشورهای غربی برای تخریب  رقیب استفاده کنند.

از سوی دیگر، تبلیغات انتخاباتی در دوره های اخیر نسبت به دوره های پیشین دچار دگرگونی اساسی شده است که  این امر نقاط قوت و ضعف را در پی دارد. در فضای کنونی، رسانه های اجتماعی و شبکه های فضای مجازی فرصت های عادلانه و قابلیت های بی نظیری را در راستای تبلیغ نگرش ها و برنامه های نامزدها فراهم می سازند.

شبکه های درهم تنیده اجتماعی  که هر لحظه حجم انبوهی از اخبار را در اختیار مخاطبان قرار می دهند در کنار اثرگذاری مثبت می توانند آسیب ها و چالش هایی را نیز با خود به همراه داشته باشند تا جایی که بازتولید همه آسیب ها و ناپسندی های تبلیغات سنتی نظیر شایعه پراکنی، اتهام زنی، ریخت و پاش ها و ... را می توان در تبلیغات فضای مجازی به وضوح مشاهده کرد.

 تحریف کلام یا بهره برداری به دلخواه از آن، برچسب و بهتان و مطرح کردن ادعاهای اثبات نشده از جمله بد اخلاقی های آشکاردر عرصه تبلیغات منفی انتخاباتی است. بنا بر این به نظر می رسد در خصوص تبلیغات مثبت و منفی در باره یک فرد باید نهایت دقت و بررسی انجام شود و هر ادعای ناروایی به سادگی باور پذیر نشود.

نامزدها نیز باید در شعارهای انتخاباتی شعور رای دهندگان را مورد توجه قرار دهند و از دادن قول ها و وعده های خارج از توان اجتناب کنند. شعارهای انتخاباتی در ابتدا باید در راستای منافع ملی باشد و در مراحل بعدی منافع و مصالح حوزه انتخابیه مورد توجه قرار بگیرد. همچنین، نامزدهایی که به امکانات عمومی دسترسی دارند به جای استفاده از بیت المال باید از منابع مالی سالم و شفاف ولو اندک بهره بگیرند.

بزرگ‌ نمایی برخی اختلافات و سلایق در عرصه انتخابات و ورود به قلم ‌فرسایی برای تخریب نامزدهای رقیب از سوی رسانه‌ها، کشنده‌ترین سم برای فضای سالم انتخاباتی است.

بدون تردید، در هر رقابت سالم و قانونمند انتخاباتی، افراد و جریانها سعی می کنند با برجسته سازی شعارها و برنامه ها، اقبال بیشتر رای دهندگان را به سمت خود جلب کنند. در این میان رقبا و شهروندان وظیفه دارند با احترام به قواعد بازی، رفتار همدلانه ای را با کنشگران سیاسی و انتخاباتی داشته باشند و از انجام رفتارهای تخریب گرایانه و منفی که فضای جامعه را ملتهب می کند، دوری کنند.

"مر قانون" تصریح دارد که هر داوطلب در موعد مقرر و  در چارچوب قانون به معرفی خود به جامعه رای دهنده بپردازد، بنا بر این، ارزشهای نظام اسلامی ایجاب می کند که رقبا و منتقدان با منشی نیکو و به دور از فعل  توهین آمیز ، ضمن احترام به داوطلبان،  به ارزشهای شرعی و عرفی جامعه احترام بگذارند.

قطعا یکی از کلیدی ‌ترین عوامل موثر در حضور پرشور و حداکثری آحاد مردم در انتخابات، رعایت "اخلاق انتخاباتی" از سوی تمام عوامل و دست‌اندرکاران دخیل در امر برگزاری انتخابات است.

پایبندی و التزام عملی نامزدان انتخاباتی و عوامل اجرایی انتخابات به قواعد و اصول یک رقابت سالم و اخلاقمدارانه، توصیه اکید و صریح مقام معظم رهبری در تمام انتخابات در ادوار گذشته بوده و از این منظر، ایشان حضور حداکثری مردم در انتخابات را پیگیری کرده ‌اند.