بایسته های عزاداری و ضرورت حرمت اخلاق


این روزها ، شیعیان امام حسین (ع) در ماتم مولایشان عزادار هستند . مردم و جوانان در گروههای عزاداری و دسته جات سینه زنی حاضر می شوند تا ارادت خود را به امام سوم شیعیان ابراز کنند.

 

موضوعی که همه ساله و در این ایام به شدت مورد توجه قرار می گیرد شیوه عزاداری ها ، مداحی ها و سخنرانی هاست. طی روزهای اخیر مسئولان در خصوص سخنرانی های سیاسی در مراسم عزاداری تذکراتی را داده اند. مراجع عظام نیز نکاتی را در خصوص مداحی ها بیان کرده اند. از جمله اینکه مداحان با بیان روایات حقیقی عزاداران را به تامل در واقعه عاشورا وا دارند .

 

بحث اخلاق و اخلاق گرایی از جمله نکاتی است که همواره بر آن تاکید می شود. رعایت اصول اخلاق در کلام و مدیحه سرایی ها یک اصل مهم در پرورش جوانان در مکتب اهل بیت است. به عبارتی دیگر بیانات پر مغز و تاثیر گذار می تواند بر روحیه و منش عزاداران تاثیر بگذارد و دیدگاه آنها را در باره فلسفه قیام عاشورا شکل دهد.

 

تریبون های عزاداری چنانچه آراسته به اخلاق نباشند و از آنها کلام حق و نیکو بیان نشود ، موجبات دلسردی عزاداران را فراهم می آورد. به همین دلیل است که مراجع و اساتید اخلاق تاکید مضاعف دارند که تریبون داران عزای حسینی مراقب اظهاراتشان باشند و جهت دهی بحث ها و اظهاراتشان به گونه ای نباشد که موجب تفرقه ، دلسردی و بدبینی شود.

 

بعضا عده ای فرصت طلب و سودجو سعی کرده اند از مناسبت های ملی و دینی سو استفاده سیاسی کرده و در راستای منافع باندی خود به بد بین کردن مردم مبادرت کنند. این گونه اقدامات مغایر با ارزشهای انقلاب بوده و امری غیر اخلاقی محسوب می شود.

 

بی شک چنین اقداماتی هیچگاه با استقبال مردم روبرو نمی شود و تجربه نشان داده که ملت فهیم ایران همواره در برابر اینگونه اقدامات تخریبی و به دور از اخلاق واکنش منفی از خود بروز داده اند.

 

به غیر از این موارد، برخی جنبه های انحرافی در عزاداری ها نیز وجود دارد که هیچگونه سابقه ای در اسلام و آئین تشییع نداشته و ناشی از نا آگاهی است. از جمله این موارد آسیب زدن به خود از طریق اقدامات نمایشی همچون قمه زدن یا مجروح کردن خود با اقلام تیز و خطرناک است. چنین اقداماتی تصویری نادرست از عزاداری ها را نمایان می کند و موجب سوء استفاده دشمنان و بدخواهان می شود. در اینجا مداحان و وعاظ باید با نهی مردم از ارتکاب چنین رفتارهایی آنها را به سمت عزاداری های واقعی سوق دهند و پیام اصیل قیام عاشورا را منعکس کنند.

 

بیان مطالب حرام ، خلاف شرع ، دروغ و غلو درگفتار که موجب وهن مذهب و مغایر شان مجالس عزاداری است باید کنار گذاشته شود . مقام معظم رهبری نیز بارها تاکید داشته اند که عزاداری ها محتوایی باشد و خلاف مرام اهل بیت نباشد، چرا که در این صورت سوژه بدست دشمنان می افتد.

 

تاکید رهبری معظم انقلاب بر این است که مجالس ذکر مصیبت برپا شود و در عزاداری ها از انجام اعمالی که مستند نیست و موجب وهن و سوء استفاده بدخواهان می شود، اجتناب شود. همچنین کاربرد موسیقی در دسته جات ، بستن خیابانها، اعمال مغایر نظم و ایجاد مزاحمت برای دیگران در انجام عزاداری ها مغایر با شان و محتوای اصیل عزاداری است.

 

مداحی ها و نوحه خوانی ها باید حکم یک منبر آموزنده را داشته باشد. اشعار مداحان باید بر معرفت و آگاهی عزاداران از حقایق عاشورا بیفزاید. مداحان باید دارای منظومه‌ فکری و شناخت و مطالعات دینی با تکیه بر منابع اصیل دینی باشند و مطالعات عمیقی در حوزه تاریخ و روایات داشته باشند تا بتواند گره های ذهنی عزاداران را باز کند و جای هیچگونه سوالی باقی نگذارد. استناد به قرآن و سیره اهل بیت می تواند نقش موثری در آشنا کردن جوانان با اهداف و انگیزه های قیام عاشورا داشته باشد.

 

بی شک آنچه که نهضت انقلابی ما را جهت می دهد و امروز هم باید بدهد، دقیقا همان چیزی است که حسین بن علی(علیه السلام) در راه آن قیام کرد . درس از محرم فقط به معنی کشته شدن نیست، در ایام محرم و صفر ملت عزیز ما باید روح حماسه ، روح عاشورایی ‚ روح نترسیدن از دشمن ، روح توکل به خدا و روح مجاهدت فداکارانه در راه خدا را در خودشان تقویت کنند و از امام حسین علیه السلام مدد بگیرند. مجالس عزاداری برای این است که دلهای مارا با امام حسین و اهداف آن بزرگوار نزدیک و آشنا کند.

 

به این ترتیب می توان گفت که مجموعه هیات های مذهبی، اجتماعاتی فرهنگ ساز هستند که باید نقش تزکیه و تعلیم مردم و جوانان را به خوبی عهده دار شوند و با شناخت کافی از نقاط آسیب ، در مسیر محو بی اخلاقی ها و ترویج فرهنگ اصیل و ناب شیعی گام بردارند.