ایران و مدیریت بحران در منطقه خاورمیانه


مدیریت بحران در منطقه پر تلاطم خاورمیانه موضوعی است که فکر بیشتر دولتهای این بخش از جهان را به خود معطوف کرده است. ایران با وجودی که از آشوب و نا امنی به دور است ولی در بیشتر موارد موفق شده است که بحران در سایر کشور های منطقه را با کمک های مستشاری اداره و مدیریت کند.

 

در بیشتر موارد دولتهای بحران زده خود درخواست مداخله ایران را دارند و در برخی دیگر از موارد هم منافع ملی و خط قرمزهای امنیت ملی کشور ضرورت ورود به یک بحران منطقه ای را ضروری می کند.

 

نبود عقلانیت سیاسی در تصمیم گیری های منطقه ای از سوی دولتهای منطقه موجب شده است که از تجربیات و دستاوردهای ایران برای مدیریت چالش ها استفاده شود. همین حضور پر رنگ به عنوان قدرت اول منطقه موجب شد که سعودی ها سد راه ایران شوند . عربستان که خود را رهبر جهان اسلام می خواند مدعی است که همه کشورهای اسلامی باید به او تمسک جویند. به همین منظور هر جا که ایران حضور موثر داشته سعودی ها با کارشکنی تلاش کردند مانع از تفوق و برتری ایران شوند.

 

به عنوان مثال حضور ایران در لبنان و تاثیر بر حزب الله و در نتیجه تعیین موازنه سیاسی در این کشور موجب شد که سعودی ها نیز وارد معرکه شده و سعی کنند با تقویت گروه سیاسی مخالف حزب الله در این کشور به زعم خودشان مانع از تاثیر گذاری مثبت ایران شوند.

 

در سوریه نیز وضع به همین منوال است. هنگامیکه تروریستها در این کشور ظهور کردند ایران برای حفظ خط مقاومت وارد عمل شد. اما باز هم سعودی ها دست بکار شدند و این بار گروه تروریستی تحت حمایت خود یعنی النصره را در مقابل ایران علم کردند و با تقویت مالی تروریستها تلاش کردند باعث سقوط بشار اسد شوند.

 

در بحران یمن نیز عربستان با ادعای نقش ایران در حمایت از حوثی های شیعه در یمن خود را وارد یک جنگ پر هزینه و بی سرانجام کرد اما تا به امروز توفیقی برای تغییر موازنه در منطقه نداشتند.

 

عربستان تا کنون نقش موثری به عنوان عضو جهان اسلام در مدیریت بحرانهای منطقه نداشته است بلکه بالعکس با کار شکنی های غیر مدبرانه زمینه گسترش آشوب و نا امنی را فراهم آورده است.

 

در این میان بیشتر تحلیلگران با اذعان به نقش موثر جمهوری اسلامی در کنترل و مدیریت بحران های منطقه و به دور ماندن از آشوب و نا امنی ایران را قدرت تاثیر گذار منطقه می دانند.

 

اخیرا خاویر سولانا بر این موضوع تاکید داشت که نمی توان نقش ایران را به عنوان قدرت منطقه نادیده گرفت.

 

مشابه همین اظهارات را مقامات اروپایی که به تازگی به ایران سفر کردند بیان داشتند. آنها می گویند تنها کشوری که توان مقابله با تروریسم در منطقه را دارد ایران است. مهار داعش در عراق و سوریه نقش غیر قابل انکاری است که مسئولان این دو کشور به آن اشاره کردند از جمله اینکه اگر ایران نبود اکنون بغداد، کربلا و دمشق بدست تروریستها افتاده بود و نا امنی در منطقه غیر قابل مهار می شد.

 

در حال حاضر جمهوری اسلامی با دو شیوه دیپلماسی و کمک مستشاری سعی در فرونشاندن بحران های منطقه و عقب راندن تروریستها را دارد، هر چند که ترکها و سعودی ها در جبهه مقابل ایران تلاش دارند با حمایت مالی و لجستیکی از عاملان نا امنی در منطقه، تلاش های موثر ایران را بی اثر کنند، اما می توان گفت که با اجماع بیشتر کشورهای منطقه بر مقابله فوری و موثر با پدیده شوم تروریسم و پیروزی های چشمگیر مقاومت بر جنگجویان تکفیری در جبهه جنگ سوریه و عراق، به زودی شاهد تضعیف گروههای افراطی و حامیان آنها در منطقه خواهیم بود.